آیین نوروز در بین ترکمن ها
خاستگاه و پيشينهي تاريخي نوروز: بدون شك نوروز يك آئين كهنسال همگاني و مربوط به دگرگوني طبيعت از حالتي به حالتي ديگر و پايان يافتن دورهي خلقت به ويژه آفريده شدن بني بشر است كه براساس اعتقادات همة اديان الهي مظهر صفات آفريننده جهان است. در اين روز آنگاه كه آفتاب به برج بره انتقال مييابد و فصل بهار شروع ميشود، روز نويي از سال جديد نيز آغاز مي گردد. "قديميترين نشانههاي جشن سال نو، به نخستين خاندان سلطنتي اور و به هزارهي سوم قبل از ميلاد مربوط ميشود كه در طي آن، ازدواج مقدس ميان"الههي آب" و "خداي باروري" انجام ميگرفته و كاهنهي معبد نقش الهه را برعهده داشته است. در اين مراسم شاه ، نقش"خداي باروري" را برعهده داشته است. اين جشن در اصل به مناسبت پيروزي"انا" يا "انكي" بوده است. اين آئين يا همراه با كوچ بوميان نجد ايران به بينالنهرين به آن سرزمين رفته و يا تحت تأثير آيينهاي سومري، همزمان در سراسر منطقه وجود داشته است. در دوران باستان دو عيد بزرگ وجود داشت، يكي"عيد آفرينش" در آغاز پاييز و دوم"عيد باززايي و بركت بخشي" در آغاز بهار، عيد باززايي در واقع به"دوموزي" خداي شهيد شوندهي سومري مربوط بود. اين ايزد در پايان هر سال كشته و در سرسال نو دوباره متولد ميشد و زايش دوبارهي او را جشن ميگرفتند، چون با زايش او گياهان و دانهها ميروييدند. آئين ايزد شهيد شونده"دو موزي" و همسر او « آننا» از هزارهي سوم پيش از ميلاد مسيح در بينالنهرين وجود داشت و زنده شدن دوبارهي "دوموزي" در واقع جشن آغاز سال نو به حساب ميآمد(1)". واريانت تركي دو موزي(ايزد سومري) "تموز" و واريانت تركمني آن"توموس"(توميس) است.
منبع:
http://www.turkmenstudents.com/modules/news/article.php?storyid=11823