صرفاً جهت اطلاع

محمد بایرام خان، از شاعران مشهور ترکمن قرن دهم هجری می باشد، وی از طایفه بهارلی بوده و علاوه بر شاعری،سرکرده قشون نیز بود.بایرام خان ابتدا در خدمت شاه اسماعیل صفوی بوده و سپس به خدمت بابر در هند رفته در تاسیس مغولان هند نقش اساسی داشته است. بایرام خان در دربار مغولان هند به مقام وزیر اعظم و خان-خانان ارتقاء یافت. وی اشعاری به زبان های ترکمنی و فارسی سروده است. نخستین بار آثار وی در سال 1970 میلادی تحت عنوان منتخبات در عشق آباد شوروی به چاپ رسید. هم اکنون به نام بایرام خان و پسرش عبدالرحیم در دهلی نو دروازه و یادگاری به نام « ترکمن دروازه » وجود دارد.

نمونه ای از شعر بایرام خان:

ینه ینگش یوزین اوردی باری                شادلاندی لارمونگا دوست لارینگ باری

قوانیارس بو دورموشنگ اوزینه              گولیب باقیارس دوست لارمیزنگ یوزینه

ترجمه: باز پیروزی چهره خود را به ما نشان داد و تمامی دوستان را خوشحال نمود.افتخار می کنیم به این زندگی، با خنده و شادی به روی دوستان نگاه می کنیم.

زندگی نامه کریم قربان نفس

                  

کریم قربان نفس، شاعری نوپرداز، مترجمی توانا و روزنامه نگاری نکته سنج در 18 اکتبر سال 1929 میلادی در روستای «ییلانلی» از توابع بخش گوگ تپه ترکمنستان متولد شد. وی در سن هفت سالگی اولین شعرش را سرود و نخستین بار، شعر وی در روزنامه «صدای کالخوزچی» به چاپ رسید. در سال 1942 پس از ناکامی در عشق، شعر «یاشلیق دراماسینی» را سرود که درباره عشق شکست خورده اش می باشد. این شعر در بین مردم بیشتر با نام «منینگ یگیت وقتیم، سنینگ قیز وقتینگ» مشهور می باشد و از سروده های محبوب وی در بین جوانان است که در سال 1968 چاپ شد و به زبان های مختلفی ترجمه گردید. کریم قربان نفس در دانشگاه « آ.م.گورکی» ترکمنستان موفق به اخذ لیسانس ادبیات شد و به خاطر برخورداری از درک عمیق سیاسی دوباره به نمایندگی مجلس انتخاب گردید.

وی با کار در یکی از نشریات دولتی و قلم فرسایی در آن و نیز در اثر همکاری نزدیک با نویسندگان و مترجمان مشهور ترکمنستان همچون آنا مخداف، مرد صوفی اف و کاکا بای مراداف در زمینه ادبی به تجارب گرانقدری دست یافت که موجب نبوغ و درخشش ادبی او شده است. از جمله فعالیت های ادبی او ترجمه است. وی علاوه بر ترجمه بیش از بیست کتاب از زبان مادری خود به دیگر زبانها، آثار «ش، پتته اف »، «ق، کنیه»، «ج، پودار» را به زبان خود ترجمه کرد.
وی با بیشتر نویسندگان و مترجمان مشهور ترکمن چون « آنه مخداف »، « ا...بردی هایدیف »، « بردی کربابایف »، « ب، سیتاکوف » و ... و با نویسندگان و گویندگان روس و اوکراین ارتباط تنگاتنگ داشت.
اولین مجموعه آثار او به نام « گویجومینگ گوزباشی / سرچشمه نیروی من » در سال 1951 میلادی منتشر شد. او بعد از مدتی اندک، در سال 1953 میلادی مجموعه اشعار « سالدات یوره گی / قلب سرباز » را به مشتاقان آثار خود عرضه نمود. منظومه داستانی «تایماز بابا » ( 1960 میلادی ) به عنوان اثری مبتکرانه دارای جایگاه خاصی در ادبیات ترکمن است.
اثر « قوشغولار و پایامالار / شعرها و منظومه های داستانی » ( 1958 میلادی ) کریم قربان نفس بیانگر تکامل اوست. شاعر با خلق منظومه های معروف خود، سبک خاصی را در ادبیات ترکمن به وجود آورد.
او در سال 1967 میلادی به عنوان نویسنده خلق ترکمن (عنوانی که از سوی دولت به بهترین شاعران و نویسندگان اهدا می شود ) را از آن خود کرد.
در سال 1977 میلادی کتابی به عنوان « قیرق / چهل» را منتشر می کند که شامل تمامی اشعار سروده شده او بین سالهای ( 1967- 1957) او می شود. کریم قربان نفس، اساسا در اشعار خویش به وقایع مشهور تاریخی و نقش آفرینان آن وقایع و نیز لحظه های ماندگار زندگی نظر دارد.
منظومه داستانی « قومدان تاپیلان یورگ / قلبی که از صحرا پیدا شد » سرگذشت دختر یتیم صحرا و برادر اوست. اشعار کریم قربان نفس مملو از احساسات لطیف شاعرانه ای است که آنها را با قدرت هر چه تمام تری بیان داشته است.
شاعر، اشعار و منظومه های اواخر عمر خود را در کتابهای « انصاف بیلن انسان / انصاف و انسان »، «یورگ پایاماسی / منظومه دل »، «رباعی پایاما / رباعی، منظومه »، « اوغول / فرزند » و « وپا / وفا » آورده است.
شاعر دارای احساسی قوی و سالم است، بطوریکه همین احساس او را به تکامل وصف ناشدنی در ادبیات ترکمن رسانده است. دو اثر حجیم کریم قربان نفس به نامهای « توپراق / خاک » ( 1978 ) و « منزیل / منزل » شاهد این مدعاست. او به شعر ترکمن خدمت شایانی نمود و جزء شاعران صاحب سبک شعر ترکمن بشمار می رود. ایشان دارنده نشان بین المللی « مختومقلی » به خاطر اشعار جذاب خویش محبوبیت خاصی پیدا کرده است. این شاعر بزرگوار، سرانجام در 1 سپتامبر 1988 در سن 59 سالگی دار فانی را وداع گفت.
از جمله آثار او که در ایران به چاپ رسیده اند می توان به کتابهای « فراغینگ قاشیندا » و « یورگ پایاماسی » اشاره کرد که هر دو به کوشش آقایان مراد دوردی قاضی و محمود عطاگزلی چاپ شده اند.
همچنین در کتاب «ایمان ترکمن» که منتخبی از اشعار سه شاعر ترکمنستانی ( کریم قربان نفس، بردی خدای نظر، قربان نظر عزیز ) است، می توان ترجمه 35 شعر از او را یافت. انتخاب و ترجمه این اشعار توسط آقای عبدالرحمن دیه جی به انجام رسیده که شایسته تقدیر است. 

منبع:http://turkmenstudent.com

محمد ولی کمینه را بهتر بشناسیم

كمینه یكی از شعرای بزرگ تركمن می باشد، او به سال 1190 هجری قمری در ناحیه سرخس و در خانواده فقیری به دنیا می آید و زندگانی خود را با رنج و مشقت زیادی می گذراند، نام شاعر محمد ولی ( مآمد ولی ) و كمینه لقب اوست، لقب كمینه را شاعر به این خاطر برای خود برگزیده است كه خود را از همه كمتر و كوچكتر می دانسته است. او تحصیلات ابتدایی خود را در مكتب خانه های سرخس به پایان رسانیده و سپس در خیوه و بخارا به تحصیلات عالیه می پردازد و یكی از افراد فاضل و در عین حال خوش سیمای زمان خود محسوب می شود. كمینه اولین بار با دختری به نام (قربان بخت) ازدواج می كند، قربان بخت پس از 29 سال زندگی با شاعر از دنیا می رود و این فقدان به شاعر بسی ناگوار می آید و به همین مناسبت در شعری با عنوان (باریندا ) نهایت اندوه و تالم خود را ابراز می دارد: 

ادامه نوشته

فارابی دانشمند ترکمن را بهتر بشناسید

«حقيقتي‌ هست‌ يكي‌ و يگانه‌ كه‌ چون‌ در ذّرات‌ آرميده‌ي‌ عناصر جاري‌ گردد،توازن‌ طبيعت‌ باشد، و چون‌ در نغمات‌ ايجاد شود، بعد باشد، و چون‌ در حركات‌ پديد آيد، وقار باشد، و چون‌ در السنه‌ مشاهده‌ شود، فصاحت‌ و بلاغت‌ باشد، و چون‌ در اندامها توليد شود، زيبايي‌ باشد، و چون‌ در قواي‌ ذهني‌ جلوه‌ كند، تعادل‌ باشد». فارابي‌ تركمن‌ بود و در عراق‌ تحصيل‌ كرد و با آنكه‌ شهرتش‌ بيشتر در فلسفه‌ بود، به‌ عنوان‌ يك‌ نظريّه‌پرداز در موسيقي‌ نيز پيشواي‌ همگان‌ محسوب‌ مي‌شد، و شهرتش‌ در اين‌ باره‌ به‌ ويژه‌ ناشي‌ از اثرش‌ بود كه‌ كتاب‌ الموسيقي‌ الكبير نام‌ داشت‌ و خود بزرگ‌ترين‌ اثر در باب‌ موسيقي‌ تا زمان‌ فارابي‌ بود.

                   

ادامه نوشته

279- مین سالگرد تولد شاعر بلند آوازه ی ترکمن مبارک باد.

مختومقلی از نگاه ریزبین اندیشمندان و تاریخ نگاران

ناظم حکمت:شاعر ترکیه:« مختومقلی شاعر من نیز هست. زبان او زبان من است...من از مختومقلی بسیار می آموزم.او استاد من هست.ولی تاکید خاصی روی یکی از آموزه های او دارم و آن مبارزه برای آزادی است«

بارتولد،خاورشناس روس:

«در میان اقوام ترک تنها ترکمن ها هستند که شاعری ملی چون مختومقلی را دارند«

چنگیز آیتما توف، نویسنده ی قرقیز:

«مختومقلی شخصیتی است که با زبان شعری خود بخشی از میراث ادبی جهان را تشکیل می دهد«

نیکلای تیخونوف،نویسنده ی روس:

«مختومقلی اکنون دیگر به چهره ای جهانی تبدیل شده است«

برایان اولدیس،نویسنده ی انگلیسی:

«در انگلستان تنها یک شاعر با ویلیام شکسپیر معروف مقایسه می شود و آن مختومقلی است«

کریمسکی،خاورشناس روس:

«سخنان مختومقلی حقیقتی است راست همچون تیر«

الکساندر خودزکو،خاورشناس لهستانی:

«مختومقلی هنگام مرگ همچون قدیس بود«